دوره جدید / شماره ۱۷ / شماره پیاپی ۱۷ / آذر ۱۳۹۱
۱۷

[پنج]

ياد دوست

 احد ملازاده*
{ شناسه مقاله: 2389 }   { موضوع: ادبیات }   { بازدید: ۳۴۰۴ }

شماره ۱۷، آذر ۱۳۹۱

دکتر ساعدي را من از سال 1320 يعني زمان جنگ دوم جهاني مي‌شناختم. با هم در يک نيمکت مي‌نشستيم. پسر شاداب و سرحالي بود. از همان موقع فردي درس‌خوان و با استعداد بود و علاقه‌ي زيادي به داستان‌نويسي داشت. هميشه سعي مي‌کرد مطالب جديدي را سر درس و در کلاس براي بچه‌ها مطرح كند. در سال 1324 و در زمان حکومت پيشه‌وري در آذربايجان کتاب‌هاي درسي به زبان ترکي تدريس مي‌شد. خواندن اين کتاب‌ها براي دانش‌آموزان خيلي سخت و دشوار بود. چون قبل از آن سابقه نداشت در مدارس به زبان ترکي تدريس شود. خود آموزگاران در تدريس دچار مشکل مي‌شدند. البته حالا هم آنهايي که با زبان ترکي سروکاري ندارند، مي‌دانند که به دلايلي خواندن و نوشتن به زبان ترکي چقدر مشکل است. به هر حال آن روز سر کلاس درس بوديم که اطلاع دادند محمد بي‌ريا، وزير فرهنگ وقت براي بازديد به کلاس ما مي‌آيد.

همه مرتب نشستيم و کلاس نيز آماده شد. وقتي بي ريا به کلاس ما آمد مشغول خواندن شعر بود، عبارت شعر به زبان ترکي تقريباً چنين مضموني داشت: من نه دئريم/من دئريم اولکه نيزده يانسين علمين چراغي/ابديجه سونسون جهالتين اوجاقي. که به فارسي اينگونه است: من چه مي‌گويم/من مي‌گويم در ديار شما چراغ علم روشن گردد/وتا ابد اجاق و آتش جهالت خاموش گردد.

بي‌ريا خطاب به شاگردان گفت: هر کس شعر مرا درست بخواند جايزه مي‌گيرد. بعد با اشاره به شاگردان دوباره ادامه داد: چه کسي مي‌تواند خوب بخواند؟

تصور کنيد پيش يک وزير خواندن شعر ترکي و آن هم شعري سروده‌ي خود وزير چقدر سخت است. غلامحسين ساعدي که کودکي خردسال بود دست بلند کرد و اعلام آمادگي کرد. بايد درست مي‌خواند چراکه سراينده‌ي شعر در کنارش ايستاده بود. با استعداد زيادي که داشت شعر را با صدايي رسا و بدون غلط تا آخرين سطرش خواند. او به‌قدري اين شعر را زيبا خواند که خود وزير برايش کف زد. بعداً سر صف با مراسم خاصي جايزه‌اي به او دادند. در موقع سخنراني در مراسم تجليل، بي‌ريا به معلم ما گفت(معلم ما آقاي... نام داشت که حالا هم در قيد حيات است)که اين شاگرد آينده‌ي روشني دارد. اين موضوع تمام شد. بعد از سال‌ها که از او دور بودم نوشته‌هايي از او در روزنامه‌ها و مجلات خواندم که اهل کتاب هم به‌درستي مي‌دانند ساعدي بعدها کتاب‌هاي زيادي تأليف كرد و نامش در رديف نويسندگان نامي ايران به ثبت رسيد. حيف که اجل مهلت نداد تا بتواند تأليفات بيشتري به يادگار بگذارد

* مدیر کتاب فروشی کیهان در تبریز

برداشت معمول از مطالب فقط با ذکر منبع به صورت کامل یعنی با دکر عبارت «ماهنامه تجربه»، تاریخ و شماره مجله آزاد است. بازنشر کلی مطالب مجله به هر نحوی، اعم از چاپی، دیجیتالی یا مجازی ممنوع است.