دوره جدید / شماره ۱۷ / شماره پیاپی ۱۷ / آذر ۱۳۹۱
۱۷

پایان نامه

 معصومه چاوشي
{ شناسه مقاله: 2346 }   { موضوع: کافه }   { بازدید: ۲۴۹۰ }

شماره ۱۷، آذر ۱۳۹۱

 مجموعه حاضر شامل 12 داستان كوتاه است كه هر كدام از داستان‌هاي آن حول محوري جداگانه مي‌چرخد. تنوع داستاني مجموعه اولين نقطه امتياز كتاب است. داستان‌ها حول محور‌هاي زير است: زيست بوم – شگفت – روان‌شناسي- فانتزي و تخيلي – فرا واقع‌گرايانه و معناگرا. اما تعداد داستان‌هايي كه مضمون اصلي اثر را موضوع روان‌شناسي و برداشت‌هاي متفاوت اجتماعي تشكيل مي‌دهد در كل مجموعه بيشتر است. آنچه در اين تعداد داستان‌ها به چشم مي‌خورد بررسي موشكافانه و تحليل‌گرايانه نويسنده از اين نوع سوژه‌ها است.

با آنكه در طول داستان برتري علمي روان‌شناسي يعني بررسي علت و عامل بيماري، ريشه‌ها، خاستگاه، علائم باليني يا بيروني و درمان آنها آنچنان برجسته‌سازي نشده كه خواننده را به اشتباه به اثري حول محور يك بيماري سوق دهد؛ بلكه به هر موضوع از ديدگاه صرفاً جامعه‌شناسانه نگاه شده كه مي‌توان طي اين رويكرد بازتاب‌هاي گسترده اجتماعي چه در جامعه شهري و چه در جامعه روستايي ( داستان انبوه گزنه‌ها) حول آن ناهنجاري يا هنجارشكني مورد نظر را به خوبي دريافت كرد. نويسنده با چيره‌دستي در اين داستان‌ها ورود كرده است و با انتخاب پرسوناژ‌هايي كه تمامي آنها را زنان تشكيل مي‌دهند به بررسي آنها پرداخته است. در تمامي داستان‌هاي اين مجموعه مي‌توان رد پاي پررنگي از اخلاق و گرايش معنوي به اين مقوله را در نويسنده جست. اين قضاوت نه به معناي قضاوت در ارزش‌گذاري و تعيين تكليف براي افراد داستان، بلكه بررسي نگرش اجتماعي و مشخص كردن ديدگاه جامعه ايراني در حوزه‌هايي است كه داستان‌ها به آنها ورود كرده‌اند. زيرا حتي ورود به حوزه‌هاي حساس و حساسيت برانگيزي كه نويسنده با جسارت به آنها پا گذاشته است نيز كار هر كسي نيست.

نمونه‌هاي آن را مي‌توان در داستان «شايد احتمالاً حتماً» با موضوع همجنس‌گرايي؛ «فيش‌هاي پايان‌نامه» موضوع رابطه نامشروع؛ داستان «ماناي پدر» و «بايد فاصله‌ها را نگه داريم» رابطه نامشروع چليپايي؛ ايضاً ذيل همين نوع روابط پنهاني و خارج از عرف: «فقط نگوييد معذرت‌خواهي بوده»؛ و داستان «آقاي قاضي چه حكمي مي‌دهيد؟» و داستان يك «كپه‌ي خاك»؛ «انبوه گزنه‌ها» ديد. دست گذاشتن روي موضوع اخلاق آن‌هم در زير مجموعه روابط انساني اعم از: روابط متقابل مرد و زن – روابط همسري – دوستي – مادر و فرزندي جسارت مي‏طلبد. به نظرم عليزاده شهامت بسياري به خرج داده كه سوژه اصلي داستان‌هايش هم از ميان مهمترين معضلات جامعه شهري برگرفته شده است. صرف‌نظر از شكل روايت داستان، آغاز، متن و پايان‌بندي داستان‌ها و محتواي تمام اين آثار دربرگيرنده شرح زيبا و موجزي از ناهنجاري‌هاي ارتباطي در شبكه روابط انسان‌ها است. هيچ حكم يا قضاوتي در پايان داستان‌ها به صراحت در مورد اشخاص داده نمي‌شود. نويسنده، راوي خود را چون داور بي رأي پنداشته كه تنها به روايت اين بيماري ناهنجاري پرداخته و حتي از نگرش جامعه در تمام اين موارد حذر كرده است

آقاي قاضي چه حكمي مي‌دهيد؟

فرحناز عليزاده

نشر گل‌آذین

تبلیغات

 

 

برداشت معمول از مطالب فقط با ذکر منبع به صورت کامل یعنی با دکر عبارت «ماهنامه تجربه»، تاریخ و شماره مجله آزاد است. بازنشر کلی مطالب مجله به هر نحوی، اعم از چاپی، دیجیتالی یا مجازی ممنوع است.